Przelicznik średnic - Tabela średnic rur i węży

Przelicznik Średnic - tabela średnic rur i węży

Przelicznik średnic DN na cale

Aby przeliczyć średnicę DN na cale, można użyć następującej formuły:

Cale = DN / 25,4

25,4 to liczba milimetrów w jednym calu.

Załóżmy, że chcemy przeliczyć średnicę DN 50 na cale. Aby to zrobić, wykonujemy następujące działanie:

50 / 25,4 ≈ 1,97

Wynik pokazuje, że średnica DN 50 wynosi ok. 1,97 cala.

Tabela średnic zewnętrznych rur i węży według różnych standardów

DN [mm] CAL [in] ISO [mm] DIN [mm] METR [mm] DIN 11850 [mm] SMS [mm] ASTM [mm]
6 1/8'' 10,2         10,29
8 ¼'' 13,5         13,72
10 3/8'' 17,2 14 12 10   17,15
15 ½'' 21,3 20 18 18   21,34
20 ¾'' 26,9 25 23 22   26,67
25 1'' 33,7 30 28 28 25 33,40
32 1 ¼'' 42,4 38 35 34 32 42,16
40 1 ½'' 48,3 44,5 43 40 38 48,26
50 2'' 60,3 57 54 52 51 60,33
63           63,5  
65 2 ½'' 76,1 76,1 69 70   73,03
76           76,1  
80 3'' 88,9 88,9 84 85   88,90
  3 ½”           101,6
100 4'' 114,3 108 104 104 101,6 114,3
125 5'' 139,7 133 129 129   141,3
150 6'' 168,3 159 154 154   168,3
200 8'' 219,1 216 204 204   219,1
250 10'' 273 267 254 254   273
300 12'' 323,9 318 304 304   323,9
350 14'' 355,6 368 354 354   355,6
400 16'' 406,4 419       406,4
450 18'' 457,2 459       457,2
500 20'' 508 521       508
  22”           558,8
600 24'' 609,6 622       609,2
  26”           660,4
700 28'' 711,2 720       711,2
  30”           762
800 32'' 812,8 820       812,8
  34”           863,6
900 36'' 914,4 920       914,4
1000 40'' 1016 1020       1016

Co to jest średnica D?

Średnica D to średnica zewnętrzna, czyli termin techniczny stosowany do określenia zewnętrznego wymiaru przekroju rury lub węża. Jest to kluczowa wielkość podawana zwykle w milimetrach lub calach, która ma zasadnicze znaczenie przy doborze elementów pasujących do systemów rurociągowych, takich jak złączki, uszczelnienia czy wsporniki.

W kontekście różnych norm, takich jak ISO, ASTM, DIN czy SMS, średnica zewnętrzna jest standardowym wymiarem, na podstawie którego klasyfikuje się rury i węże. Dzięki temu możliwa jest ich unifikacja i zapewnienie kompatybilności w międzynarodowym handlu oraz projektach inżynierskich.

Średnica D jest niezbędna, aby prawidłowo dopasować i uszczelnić systemy ciśnieniowe. Na jej podstawie określa się także wielkość i typ potrzebnych komponentów.

Image

Co to jest średnica DN?

Średnica DN to średnica nominalna (z ang. "Diameter Nominal"). Pełni rolę standardowej nomenklatury wykorzystywanej do klasyfikowania rozmiarów rur w branży hydraulicznej i budowlanej, a także w innych sektorach przemysłu stosujących przewody rurowe.

Termin "nominalna" w kontekście średnicy DN nie odnosi się do rzeczywistych wymiarów średnicy rury, lecz do standardowego oznaczenia, które upraszcza komunikację techniczną i projektowanie. Dlatego niektórzy określają ją jako “fizycznie nieistniejącą”.

Średnica DN jest wyrażana w milimetrach i odnosi się do średnicy wewnętrznej rury w sposób umowny, bez uwzględniania grubości ścianki.

Dla przykładu:

Rura DN20 o grubości ścianki 1,5 mm będzie miała średnicę wewnętrzną 22 mm, a nie 20 mm, jak podaje DN.

Średnica DN

Jaka jest różnica między średnicą D a DN?

Różnica między średnicą D a DN jest taka, że pierwsza odnosi się do rzeczywistej średnicy zewnętrznej, natomiast druga służy do celów identyfikacyjnych i nie zawsze bezpośrednio odpowiada fizycznym wymiarom rury.

W praktyce inżynierowie i technicy powinni znać oba wymiary, aby prawidłowo projektować systemy rurociągowe i dobierać odpowiednie komponenty.

Co to jest średnica DIN?

Średnica DIN jest wymiarem odnoszącym się do standardów ustalonych przez Deutsches Institut für Normung (Niemiecki Instytut Normalizacyjny), który odpowiada za tworzenie norm i standardów technicznych w Niemczech. Są one szeroko rozpoznawalne i stosowane na całym świecie, szczególnie w Europie.

W kontekście rur i połączeń rurowych, średnica DIN określa zarówno wymiary zewnętrzne, jak i wewnętrzne rur oraz ich dopasowanie. Standardy DIN często odnoszą się do precyzyjnych wymiarów rur, łączników, flansz i innych komponentów hydrauliki, zapewniając, że są one wytwarzane i stosowane w sposób spójny i wymienny.

Średnica DIN

Co to jest średnica ISO?

Średnica ISO jest wymiarem, który odnosi się do serii międzynarodowych standardów rur określonych przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (International Organization for Standardization). Standardy te mają na celu ułatwienie globalnego handlu i współpracy poprzez zapewnienie jednolitości w wymiarach produktów, w tym rur i złączek.

W przypadku rur, standardy ISO określają wymiary takie jak średnice zewnętrzne, wewnętrzne i grubości ścianek. Są to kluczowe dane dla inżynierów i projektantów, ponieważ umożliwiają one projektowanie systemów rurociągowych, które mogą być składane z komponentów produkowanych przez różne firmy na całym świecie.

ISO ma na celu zapewnienie, że rury o określonej średnicy ISO będą miały te same wymiary niezależnie od miejsca produkcji.

Średnica ISO

Co to jest średnica DIN 11850?

Średnica DIN 11850 jest wymiarem, który odnosi się do określonego zestawu niemieckich standardów (Deutsches Institut für Normung) dotyczących rur stosowanych przede wszystkim w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym. Norma ta szczegółowo określa wymiary rur ze stali nierdzewnej, w tym ich średnice zewnętrzne, wewnętrzne oraz tolerancje wymiarowe i grubości ścianek.

Standard DIN 11850 jest opracowany w taki sposób, aby zapewnić wysoki poziom higieny i łatwość czyszczenia, co jest niezbędne w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym, gdzie rury muszą spełniać rygorystyczne wymagania sanitarne.

Średnica DIN 11850

Co to jest średnica ASTM?

Średnica ASTM jest wymiarem, który odnosi się do standardów rur określonych przez American Society for Testing and Materials (ASTM) - międzynarodowej organizacji ustanawiającej normy techniczne. ASTM opracowuje i publikuje szeroki zakres specyfikacji technicznych dla różnych materiałów, produktów, systemów i usług, w tym dla wymiarów rur.

Standardy średnicy ASTM są istotne w wielu branżach, w tym w budownictwie, petrochemii, wodociągach i kanalizacji, a także w innych aplikacjach przemysłowych, gdzie rury są kluczowym elementem systemów przesyłowych.

Średnica zewnętrzna rur według standardów ASTM jest często określana w calach i jest używana w połączeniu z innymi parametrami, takimi jak grubość ścianek i klasy ciśnienia, aby zapewnić dokładne wymiary i odpowiednie dopasowanie rur i ich złączek.

Co to jest średnica SMS?

Średnica SMS jest wymiarem, który odnosi się do standardu rur określonego przez Swedish Manufacturing Standard (SMS), wywodzącego się ze Szwecji. Normy SMS są szczególnie ważne w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i biotechnologicznym, gdzie rury muszą spełniać wysokie wymagania higieniczne i jakościowe.

Standard SMS określa dokładne wymiary rur, w tym ich średnice zewnętrzne i wewnętrzne, a także grubości ścianek. Poza tym szczególna uwaga jest poświęcana gładkości powierzchni wewnętrznej i zewnętrznej, co jest kluczowe w zastosowaniach wymagających łatwego czyszczenia i zapobiegania zanieczyszczeniom.

Dzięki temu standardy SMS są idealne do stosowania w środowiskach, gdzie wymagana jest wysoka higiena, takich jak w przemysł spożywczy lub produkcja farmaceutyczna.

Czym jest średnica fi?

Średnica fi to termin używany do opisania średnicy koła lub okręgu, a w kontekście rur i węży - średnicy zewnętrznej tych elementów.

W praktyce średnica fi (oznaczana symbolami φ lub D) jest mierzona prosto przez środek rury z jednej strony na drugą. Stanowi podstawowy wymiar wykorzystywany nie tylko w konstrukcjach rurociągowych, ale również w wielu innych dziedzinach inżynierii i produkcji, takich jak maszyny, urządzenia czy części mechaniczne.

Średnica fi jest zwykle wyrażana w jednostkach metrycznych, takich jak milimetry czy centymetry, chociaż w niektórych regionach (np. w Stanach Zjednoczonych) mogą być używane jednostki imperialne, takie jak cale.

Średnica fi

Jaka jest różnica między średnicą fi a DN?

Różnica między średnicą fi a DN jest taka, że pierwsza opisuje rzeczywistą średnicę zewnętrzną, natomiast druga to umowna miara średnicy wewnętrznej, ułatwiająca identyfikację i klasyfikację rur, ale nie zawsze odzwierciedlająca ich dokładne wymiary fizyczne.

Czym jest SDR?

SDR to stosunek średnicy zewnętrznej rury do jej grubości ścianki. Jest standardową metodą klasyfikacji rur, najczęściej używaną w branży tworzyw sztucznych i polimerów. Pozwala określić wytrzymałość rury na ciśnienie.

SDR (Standard Dimension Ratio) jest wyrażane jako liczba, która wynika z dzielenia średnicy zewnętrznej rury przez grubość jej ścianki. Na przykład:

  • rura o średnicy zewnętrznej 200 mm i grubości ścianki 10 mm ma SDR równy 20 (200 mm / 10 mm = 20).

Im mniejsza wartość SDR, tym grubsza ścianka rury w stosunku do jej średnicy, co zwykle oznacza większą wytrzymałość na ciśnienie.

Standard Dimension Ratio jest ważnym parametrem przy projektowaniu systemów rurociągowych. Szczególnie tych, które mają przesyłać ciecze lub gazy pod ciśnieniem. SDR pozwala na odpowiedni dobór rur w zależności od wymagań ciśnieniowych i warunków eksploatacyjnych, zapewniając bezpieczeństwo i niezawodność instalacji.

Pomiar SDR

Jak czytać wymiary rur?

Aby czytać wymiary rur, powinieneś rozróżniać ich podstawowe parametry, czyli:

  • średnicę zewnętrzną (D lub fi), 
  • grubość ścianki, średnicę nominalną (DN) lub wewnętrzną (ID).

Załóżmy, że mamy rurę oznaczoną jako:

DN 100, fi 114,3 x 6,02

Możemy to odczytać następująco:

Rura o średnicy nominalnej (DN) 100 mm, średnicy zewnętrznej 114,3 mm i grubości ścianki 6,02 mm.

Weź jednak pod uwagę, że producenci i sprzedawcy opisują rury na różne sposoby. Niestety nie ma jednego schematu, który obowiązywałby w każdym sklepie, ale w oznaczeniu bardzo często pojawia się średnica fi. Czasem oprócz (lub zamiast) grubości ścianki towarzyszy jej liczba określająca długość rury.

Jak zmierzyć średnicę rury?

Aby zmierzyć średnicę rury, postępuj zgodnie z poniższymi krokami:

  1. Wybierz narzędzie pomiarowe - Do pomiaru średnicy najlepiej użyć suwmiarki, która zapewnia wysoką dokładność. Alternatywnie możesz sięgnąć po nieco mniej precyzyjne rozwiązania, takie jak linijka lub taśma miernicza. 
  2. Oczyść i przygotuj rurę - Upewnij się, że powierzchnia rury jest czysta i wolna od wszelkich zanieczyszczeń, które mogą zakłócić pomiar.
  3. Umieść suwmiarkę - Umieść szczęki suwmiarki wokół rury. Następnie delikatnie je zaciśnij, aby dokładnie objąć zewnętrzną krawędź.
  4. Odczytaj wartość - Odczytaj wartość na suwmiarce. 
  5. Powtórz pomiar - Dla pewności wykonaj pomiar w kilku różnych miejscach wzdłuż rury, aby sprawdzić czy nie ma odchyleń w średnicy.

W przypadku mierzenia średnicy wewnętrznej rury użyj mniejszych szczęk suwmiarki lub innych narzędzi, takich jak miernik głębokości lub kaliber wewnętrzny.

Jak czytać wymiary węży?

Aby czytać wymiary węży, powinieneś znać te same parametry, co w przypadku rur, czyli:

  • średnicę zewnętrzną, 
  • grubość ścianki, 
  • średnicę wewnętrzną.

Najpopularniejszym sposobem opisu rozmiaru węży w sklepach jest następujący wzór:

Nazwa węża, średnica wewnętrzna x średnica zewnętrzna

Przykładowo:

Wąż silikonowy 4x8 mm

Na podstawie powyższego opisu możemy stwierdzić, że mamy do czynienia z wężem o średnicy wewnętrznej 4 mm oraz średnicy zewnętrznej 8 mm. Oznaczałoby to także, że grubość ścianki węża wynosi 2 mm, co obliczysz z następującego wzoru:

(średnica zewnętrzna - średnica wewnętrzna) / 2

Jednak weź pod uwagę, że w przypadku węży opisy również nie są ustandaryzowane, więc mogą się różnić w zależności od producenta.

Jak zmierzyć średnicę węża?

Aby zmierzyć średnicę węża, postępuj zgodnie z poniższymi krokami:

  1. Wybierz narzędzie pomiarowe - Do mierzenia średnicy węża najlepiej użyć suwmiarki, która zapewni dokładny odczyt. 
  2. Zmierz średnicę zewnętrzną - Delikatnie umieść szczęki suwmiarki wokół węża, upewniając się, że leżą równolegle do jego powierzchni. Następnie odczytaj wynik. 
  3. Zmierz średnicę wewnętrzną - Jeśli masz dostęp do końca węża, włóż do niego mniejsze szczęki suwmiarki, aby zmierzyć średnicę wewnętrzną. W tym celu rozciągnij je delikatnie i odczytaj wynik. 
  4. Powtórz pomiar - Dla pewności zmierz średnicę w kilku różnych miejscach. Węże mogą mieć inną średnicę na różnych odcinkach, szczególnie jeśli były używane lub narażone na szkodliwe czynniki środowiskowe. 
  5. Zwróć uwagę na stan węża - Jeśli wąż jest zużyty lub uszkodzony, może to wpłynąć na dokładność pomiarów.
Zdjęcie Bartosza Kułakowskiego - prezes zarządu w Hosetech sp. z o.o.

Autor artykułu

Bartosz Kułakowski

CEO Hosetech Sp.z o.o.

Bartosz Kułakowski jest specjalistą od węży i złączy przemysłowych z ponad 10 letnim doświadczeniem. Bartosz jest obecny w branży technicznej od 2013 roku. Zdobywał doświadczenie jako doradca techniczno-handlowy w sektorze tworzywowych taśm przenośnikowych, konstrukcji stalowych, węży i złączy przemysłowych. Od 2016 roku specjalizuje się wyłącznie w wężach i złączach. Twórca firmy HOSETECH Bartosz Kułakowski, obecnie HOSETECH Sp. z o.o.

SPIS TREŚCI

Przelicznik średnic DN na cale

Tabela średnic zewnętrznych rur i węży według różnych standardów

Co to jest średnica D?

Co to jest średnica DN?

Jaka jest różnica między średnicą D a DN?

Co to jest średnica DIN?

Co to jest średnica ISO?

Co to jest średnica DIN 11850?

Co to jest średnica ASTM?

Co to jest średnica SMS?

Czym jest średnica fi?

Jaka jest różnica między średnicą fi a DN?

Czym jest SDR?

Jak czytać wymiary rur?

Jak zmierzyć średnicę rury?

Jak czytać wymiary węży?

Jak zmierzyć średnicę węża?

;