Jak bezpiecznie magazynować materiały niebezpieczne?

Magazynowanie matariałów niebezpiecznych

Jak powinny być magazynowane materiały niebezpieczne?

Zgodnie z przepisami prawa materiały niebezpieczne powinny być magazynowane w  budynkach jednokondygnacyjnych, wykonanych z materiałów niepalnych o wymaganej klasie odporności ogniowej. Istotną rolę odgrywa też zabezpieczenie w postaci ujść wydmuchowych skierowanych na zewnątrz budynku.

Ponadto magazyn powinien zostać wyposażony w system wykrywania i alarmowania o ewentualnym zagrożeniu (np. ulatnianiu się toksycznych substancji). Ważne są także środki ochrony indywidualnej i zbiorowej, do których stosowania zobowiązani są pracownicy. Chodzi tutaj m.in. o:

  • Apteczki, 
  • Gaśnice, 
  • Substancje neutralizujące (np. sorbenty pozwalające szybko unieszkodliwić niekontrolowane wycieki).

Podłogę powinna cechować odpowiednia wytrzymałość na obciążenia, trwałość na zużycie oraz łatwa konserwacja. Z pewnością przydadzą się też studzienki ściekowe do odprowadzenia wody i środków do mycia magazynów lub likwidacji zanieczyszczeń.

Jeżeli w konstrukcji przewidziano okna, także powinny być wykonane z materiału niepalnego lub trudnopalnego. Należy również uwzględnić możliwość otwarcia okien w celu zapewnienia odpowiedniej wentylacji pomieszczeń.

Warto zwrócić przy tym uwagę na dodatkową ochronę przed ryzykiem nagrzewania promieniami słonecznymi materiałów niebezpiecznych.

A skoro już przy temperaturze jesteśmy, niektóre substancje wymagają chłodu. Dlatego w niektórych budynkach stosuje się chillery przemysłowe.

Co równie ważne, pomieszczenie magazynowe powinno być odpowiednio oznakowane i zabezpieczone przed dostępem osób trzecich. Oprócz tego wszystkie składowane substancje i mieszaniny powinny zostać oznakowane symbolami ostrzegawczymi oraz etykietami zawierającymi informacje o wymogach składowania oraz wzajemnym oddziaływaniu z innymi substancjami.

Jakie są regulacje magazynowania materiałów niebezpiecznych?

Regulacje magazynowania materiałów niebezpiecznych nie są ujednolicone na terenie Europy, dlatego podstawę prawną stanowią tutaj przepisy krajowe.

W Polsce są to przede wszystkim:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r., W sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
  • Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. 
  • Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. - O substancjach chemicznych i ich mieszaninach.
  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., W sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. 
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie sposobu oznakowania miejsc, rurociągów oraz pojemników i zbiorników służących do przechowywania lub zawierających substancje stwarzające zagrożenie lub mieszaniny stwarzające zagrożenie.

Zobowiązują one pracodawcę bądź też kierownika magazynu do znajomości przepisów BHP, ochrony przeciwpożarowej oraz odpowiedniego postępowania z materiałami niebezpiecznymi. Czynią go także odpowiedzialnym za organizację szkoleń dla pracowników oraz zobowiązują do wyposażenia magazynu w środki ochrony przeciwpożarowej, dbania o odpowiednie oznakowanie materiałów, przeprowadzania regularnych kontroli czy nadzoru podczas prac remontowych.

Pracownicy natomiast są zobowiązani do natychmiastowego zgłaszania i usuwania usterek w magazynie oraz zgodnego z przeznaczeniem użytkowania środków ochrony indywidualnej oraz zbiorowej.

Jakie są dobre praktyki do magazynowania materiałów niebezpiecznych?

Dobre praktyki do magazynowania materiałów niebezpiecznych są następujące:

  1. Używaj odpowiednich pojemników; 
  2. Wyraźnie oznaczaj pojemniki; 
  3. Kompatybilne materiały przechowuj razem; 
  4. Magazynuj towar w odpowiednim miejscu; 
  5. Zadbaj o bezpieczeństwo; 
  6. Przechowuj z dala od żywności i napojów; 
  7. Ciężkie przedmioty magazynuj na dole;
  8. Przechowuj pojemniki w pozycji pionowej; 
  9. Przeszkol pracowników.

1. Używaj odpowiednich pojemników

Zbiorniki, naczynia i inne opakowania służące do przechowywania materiałów niebezpiecznych powinny być:

  • Wykonane z materiału niewchodzącego w reakcje chemiczne z przechowywaną substancją i nieulegającego uszkodzeniu w wyniku jej działania; 
  • Wytrzymałe i odporne na uszkodzenia z zewnątrz; 
  • Szczelne i zabezpieczone przed wydostawaniem się z nich niebezpiecznej zawartości lub dostaniem się do wnętrza innych substancji. Ponadto w przypadku przechowywania cieczy pojemniki powinny być:
  • Wypełnione z zachowaniem wolnej przestrzeni odpowiednio do możliwości termicznego rozszerzania się cieczy w warunkach przechowywania, transportu i stosowania;
  • Zabezpieczone przed rozlewaniem i rozprzestrzenianiem się zawartości w razie uszkodzenia; 
  • Kompatybilne z urządzeniem do bezpiecznego pomiaru ilości cieczy zawartej w zbiorniku.

2. Wyraźnie oznaczaj pojemniki

Zbiorniki, naczynia i inne opakowania ADR służące do przechowywania materiałów niebezpiecznych powinny być oznakowane za pomocą:

Ponadto miejsca składowania materiałów niebezpiecznych powinny być oznaczone odpowiednimi piktogramami wedle systemu GHS (Globally Harmonized System), który został opracowany jako standaryzacja klasyfikacji i oznakowania produktów chemicznych stosowanych na całym świecie.

Oznaczenia opakowania ADR

3. Kompatybilne materiały przechowuj razem

Materiały niebezpieczne powinny być przechowywane razem na zasadzie kompatybilności. Nie należy składować w jednym miejscu substancji, które stwarzają dodatkowe zagrożenie z powodu wzajemnego oddziaływania.

W celu ustalenia przynależności materiałów do odpowiednich grup składowania możesz posłużyć się podziałem stosowanym w transporcie materiałów niebezpiecznych.

Ten punkt wraz z dwoma poprzednimi pomogą ci w stworzeniu wydajnego systemu przechowywania.

4. Przechowuj towar w odpowiednim miejscu

Materiały niebezpieczne przechowuj w wyznaczonym miejscu, z dala od źródeł ciepła, iskier i płomieni. Obszar ten powinien być również łatwo dostępny dla upoważnionego personelu.

Ponadto właściwy sposób składowania materiałów niebezpiecznych cechuje się:

  • Temperaturą, wilgotnością i ochroną przed nasłonecznieniem stosownie do rodzaju materiałów niebezpiecznych i ich właściwości;
  • Przestrzeganiem ograniczeń dotyczących wspólnego składowania i stosowania;
  • Ograniczeniem ilości jednocześnie składowanych materiałów do dopuszczalnych dla danego materiału i pomieszczenia;
  • Respektowaniem zasad rotacji z zachowaniem dopuszczalnego czasu składowania poszczególnych materiałów;
  • Zachowaniem dodatkowych wymagań specyficznych dla składowania materiałów i ich stosowania; ● Rozmieszczeniem materiałów w sposób umożliwiający prowadzenie kontroli.

5. Zadbaj o bezpieczeństwo

Materiały niebezpieczne powinny być przechowywane w zabezpieczonym miejscu zamkniętym lub w inny sposób niedostępnym dla nieupoważnionego personelu.

6. Przechowuj z dala od żywności i napojów

Materiały niebezpieczne składuj z dala od żywności i napojów, aby zapobiec ich zanieczyszczeniu. Spożywanie posiłków w miejscu ich składowania również powinno być zabronione.

7. Ciężkie przedmioty magazynuj na dole

Jeśli układasz pojemniki w stosy lub na regałach, najcięższe przedmioty umieść na samym dole. W ten sposób zapobiegniesz ich upadkowi i uszkodzeniu.

8. Przechowuj pojemniki w pozycji pionowej

Pojemniki z materiałami niebezpiecznymi składuj w pozycji pionowej (lub zgodnej z zaleceniami na opakowaniu), aby zapobiec wyciekom lub rozlaniu.

9. Przeszkol pracowników

Wszyscy pracownicy pracujący z materiałami niebezpiecznymi powinni przejść odpowiednie szkolenie w zakresie procedur przechowywania, w tym reagowania w sytuacjach awaryjnych i kontroli wycieków.

Pracownikiem magazynu chemicznego może być osoba, która:

  • Posiada wykształcenie co najmniej zawodowe lub ogólne i została zapoznana z materiałami znajdującymi się w pomieszczeniach magazynowych oraz sposobami ich składowania; 
  • Zapoznała się z rodzajami substancji i mieszanin chemicznych składowanymi w magazynie i zasadami postępowania z tymi środkami oraz sposobami udzielania pierwszej pomocy w przypadku zatrucia, oparzeń, skaleczeń itp.; 
  • Odbyła szkolenie wstępne w zakresie BHP, w ramach którego zapoznała się z oceną ryzyka zawodowego na określonym stanowisku i postępowaniem w sytuacjach awaryjnych; 
  • Posiada aktualne orzeczenie lekarskie z brakiem przeciwwskazań do wykonywania ww. pracy; 
  • Została wyposażona w odzież roboczą i sprzęt ochrony dobrany do poziomu zagrożeń.

Pracodawca powinien mieć wszystkie te kwestie odnotowane w aktach osobowych.

Co grozi przy niewłaściwym magazynowaniu materiałów niebezpiecznych?

Niewłaściwe magazynowanie materiałów niebezpiecznych może prowadzić do zagrożenia zdrowia, pożarów a nawet eksplozji. Najpopularniejsze konsekwencje niewłaściwego magazynowania materiałów niebezpiecznych to:

  • Zagrożenie dla zdrowia - Jeśli materiały niebezpieczne nie są prawidłowo przechowywane, stanowią poważne zagrożenie dla ludzkiego zdrowia. Nadmierna ekspozycja na niebezpieczną substancję może skutkować zarówno drobnymi niedogodnościami, takimi jak bóle głowy i wysypki skórne, jak i znacznie poważniejszymi problemami zdrowotnymi.
  • Pożary i eksplozje - Niewłaściwe praktyki magazynowania zwiększają ryzyko związane z niektórymi substancjami chemicznymi, szczególnie tymi łatwopalnymi, żrącymi lub reaktywnymi. 
  • Skażenie środowiska - Niewłaściwe przechowywanie materiałów niebezpiecznych może prowadzić do wycieków i rozlewów, co zanieczyszcza glebę, wodę i powietrze. Może to mieć długotrwały wpływ na środowisko i dziką przyrodę oraz szkodzić zdrowiu ludzkiemu. 
  • Naruszenie przepisów - Jeśli materiały niebezpieczne nie są przechowywane zgodnie z przepisami ustanowionymi przez organy zarządzające, firmy mogą być narażone na grzywny, kary prawne i inne konsekwencje. 
  • Bariery dla służb ratowniczych - Niewłaściwe przechowywanie materiałów niebezpiecznych może utrudnić służbom dostęp do wycieków lub innych wypadków i ich opanowanie, co utrudnia ratownikom pracę i naraża ich na ryzyko.

Podsumowanie

Wiesz już, jak powinny być magazynowane materiały niebezpieczne i jakie dobre praktyki stosować, aby zapewnić odpowiednią ochronę ludziom oraz środowisku. Nie tylko wpłynie to pozytywnie na warunki pracy w pomieszczeniach magazynowych, ale również uchroni firmę przed niepotrzebnymi karami.

Zdjęcie Bartosza Kułakowskiego - prezes zarządu w Hosetech sp. z o.o.

Autor artykułu

Bartosz Kułakowski

CEO Hosetech Sp.z o.o.

Bartosz Kułakowski jest specjalistą od węży i złączy przemysłowych z ponad 10 letnim doświadczeniem. Bartosz jest obecny w branży technicznej od 2013 roku. Zdobywał doświadczenie jako doradca techniczno-handlowy w sektorze tworzywowych taśm przenośnikowych, konstrukcji stalowych, węży i złączy przemysłowych. Od 2016 roku specjalizuje się wyłącznie w wężach i złączach. Twórca firmy HOSETECH Bartosz Kułakowski, obecnie HOSETECH Sp. z o.o.

SPIS TREŚCI

Jak powinny być magazynowane materiały niebezpieczne?

Jakie są regulacje magazynowania materiałów niebezpiecznych?

Jakie są dobre praktyki do magazynowania materiałów niebezpiecznych?

1. Używaj odpowiednich pojemników

2. Wyraźnie oznaczaj pojemniki

3. Kompatybilne materiały przechowuj razem

4. Przechowuj towar w odpowiednim miejscu

5. Zadbaj o bezpieczeństwo

6. Przechowuj z dala od żywności i napojów

7. Ciężkie przedmioty magazynuj na dole

8. Przechowuj pojemniki w pozycji pionowej

9. Przeszkol pracowników

Co grozi przy niewłaściwym magazynowaniu materiałów niebezpiecznych?

Podsumowanie

;